Kesalahan Yang Boleh Menyebabkan Sijil Halal Ditarik Balik

Pengenalan

Pensijilan halal mencerminkan pematuhan terhadap standard yang merangkumi bahan, proses, kebersihan dan pengendalian operasi.

Atas sebab itu, sebarang pelanggaran terhadap keperluan yang ditetapkan boleh membawa implikasi serius, termasuk penarikan sijil halal.

Pemahaman terhadap jenis kesalahan yang terlibat amat penting bagi memastikan standard ini dipelihara secara berterusan.

Oleh sebab itu, apabila syarikat diberikan sijil halal, ia bukanlah lesen kekal yang boleh digunakan tanpa disiplin, bahkan ia datang bersama syarat, pemantauan dan tanggungjawab yang wajib dipatuhi pada setiap masa.

“Hakikatnya, kedua-dua membawa maksud berbeza dan mempunyai implikasi besar kepada pemegang sijil halal,” katanya ketika ditemui Sinar Islam Plus.

Tiga Kategori Kesalahan Pemegang Sijil Halal

Terangnya, secara umumnya kesalahan atau disebut juga sebagai ketidakakuran yang dilakukan pemegang sijil halal boleh dibahagikan kepada tiga kategori iaitu:

1 – Kesalahan kecil

Kesalahan kecil lazimnya melibatkan kelemahan pada aspek operasi atau pelaksanaan prosedur tertentu seperti aspek kebersihan yang tidak memuaskan, pekerja tidak memastikan etika kebersihan diri, kuku panjang, rambut yang tidak diurus dengan baik atau dokumentasi tidak lengkap.

Walaupun tidak semestinya terus menjejaskan status halal secara keseluruhan, isu seperti ini tetap perlu diberi perhatian segera kerana ia boleh menjadi petunjuk kepada kelemahan kawalan dalaman.

Bagi kesalahan ini katanya, pihak berkuasa akan memberi teguran dan tempoh pembetulan antara lima hingga 14 hari.

“Dalam tempoh tersebut, sijil halal masih boleh digunakan, namun syarikat wajib segera memperbaiki kelemahan atau kesalahan tersebut,” jelasnya.

Bacaan Lanjut:

• 40 Penyedia Latihan Halal Malaysia
• Cuka Balsamic & Isu Halal: Apa yang Perlu Kita Fahami Sebagai Pengguna Muslim?
• Perbezaan MANUAL PROSEDUR PENSIJILAN HALAL MALAYSIA (DOMESTIK) 2020 PINDAAN (MPPHM (Domestik) 2020 Pindaan)

2 – Kesalahan besar

Kesalahan besar melibatkan ketidakpatuhan yang lebih serius, termasuk penggunaan bahan yang tidak dibenarkan atau pengendalian yang tidak mematuhi keperluan yang ditetapkan.

Pelanggaran seperti ini boleh menjejaskan keyakinan terhadap integriti sistem halal sesebuah organisasi.

“Kesalahan besar boleh menyebabkan sijil halal digantung sementara dan ini bermaksud syarikat tidak boleh menggunakan status halal sehingga pembetulan dibuat dan disahkan semula.

“Selepas tindakan pembaikan dilaksanakan serta audit susulan memuaskan, sijil halal boleh dikembalikan tanpa perlu memohon semula,” hurainya.

Dalam kesalahan serius ini ujarnya, ia terbahagi kepada dua bentuk utama:

I – Kesalahan serius berkaitan syariah

Dalam isu melibatkan hukum syariah, tiada istilah kecil atau besar melainkan ia kesalahan yang serius.

Bahan Haram Dalam Premis

“Sebagai contoh, wujudnya bahan berstatus haram seperti makanan mengandungi babi dibawa masuk ke dalam premis atau kilang.

“Antara lain ramuan tidak halal disimpan di kawasan operasi, peralatan bersumberkan unsur haram digunakan dan kehadiran haiwan seperti anjing di kawasan pengeluaran,” jelasnya.

Pelanggaran Syarat Pensijilan

Tambahnya, walaupun bahan itu tidak digunakan dalam proses pembuatan, kewujudannya sahaja sudah menyalahi syarat pensijilan halal.

“Pemegang sijil sepatutnya memahami syarat ini sejak dari awal lagi apabila bersetuju mematuhi keperluan pensijilan,” kata Ustaz Muhamad Elyas.

II – Kesalahan serius teknikal yang melanggar undang-undang

Selain isu syariah, ada juga kesalahan teknikal yang dianggap serius kerana menyalahi undang-undang serta mengancam keselamatan pengguna, ujarnya.

“Antaranya makanan tercemar bakteria seperti salmonella, penggunaan bahan tamat tempoh yang boleh menyebabkan risiko keracunan makanan dan pengabaian keselamatan makanan.

Makanan Tercemar Dan Tidak Selamat

“Dalam kes sebegini, pensijilan halal boleh ditarik balik kerana halal bukan sekadar bebas unsur haram, tetapi juga mestilah selamat, bersih dan berkualiti,” jelasnya.

Tindakan Tarik Balik Produk

Mengulas lanjut, beliau berkata, jika produk disahkan tercemar dengan unsur haram, tindakan lebih besar perlu dilakukan iaitu menarik balik produk di pasaran.

Implikasi Sijil Halal Ditarik Balik

Produk tersebut tidak boleh lagi dijual menggunakan logo halal.

Jika syarikat terus menggunakan logo halal selepas sijil ditarik, ia boleh menjadi kesalahan di bawah undang-undang berkaitan penggunaan logo halal tanpa sijil sah.

Proses Penyucian Dan Sertu Premis

“Dalam kes tertentu, premis juga perlu melalui proses penyucian atau sertu sebelum boleh beroperasi semula,” katanya.

Baca lanjut: Sertu Guidelines JAKIM Malaysia

Senarai Kesalahan Serius Syariah

Kesalahan atau ketidakakuran serius berkaitan syariah dalam amalan sijil halal

1 – Bahan atau produk tidak halal

Penggunaan bahan, ramuan, produk atau peralatan yang disahkan tidak halal oleh pihak berkuasa.

2 – Pengendalian dan penyimpanan tidak halal

Bahan tidak halal digunakan, disimpan atau bercampur dengan bahan halal di premis.

3 – Kemasukan tidak halal ke premis

Membawa masuk bahan mentah atau produk tidak halal ke dalam premis yang dipersijilkan halal.

4 – Kesalahan dalam proses stunning (pengsankan haiwan sebelum disembelih)

Stunning yang menyebabkan haiwan mati sebelum sembelihan atau hilang hayah al-mustaqirrah.

5 – Sembelihan tidak sempurna

Memproses haiwan tidak sempurna sembelihan sebagai produk halal.

Sumber: Manual Prosedur Pensijilan Halal Malaysia (Domestik) 2020

Penutup

Memahami tahap kesalahan dan bentuk pelanggaran dalam pematuhan halal membantu organisasi mengambil langkah pencegahan yang lebih baik. Pendekatan yang sistematik dan berdisiplin bukan sahaja melindungi status halal, tetapi juga memperkukuh keyakinan pihak berkepentingan.

Kesimpulannya, sijil halal bukanlah hak mutlak atau lesen kekal, sebaliknya ia adalah amanah besar yang menuntut pematuhan berterusan terhadap prinsip syariah serta piawaian keselamatan dan kebersihan.

Sebarang bentuk ketidakakuran, sama ada kesalahan kecil, besar mahupun serius, akan membawa implikasi penggantungan atau penarikan balik sijil.

Justeru, pengeluar dan pengendali produk halal perlu menjadikan pematuhan sebagai budaya operasi harian, bukan sekadar formaliti pensijilan, agar integriti sistem halal negara terpelihara dan kepercayaan umat Islam terhadap jaminan halal sentiasa terjamin.

Sumber asal: Sinar Harian, artikel mengenai penarikan sijil halal akibat pelanggaran hukum dan akta, 17 April 2025.